Zmiany skórne w cukrzycy

Cukrzyca powoduje wiele dolegliwości skórnych. Zmiany skórne w przebiegu cukrzycy mogą wynikać z bezpośredniego związku z chorobą, mogą być powikłaniem stosowanej insulinoterapii, bądź powikłaniem mikroangiopatii (zaburzeń naczyniowych) lub neuropatii (zaburzenia potliwości, świąd, przeczulica).

Skóra u diabetyka charakteryzuje się następującymi cechami: nadmierna suchość, złuszczanie, skłonność do zmian wypryskowych, zmniejszone wydzielenie potu i świąd z tym związany. Na takiej skórze najczęściej dochodzi do zakażeń bakteryjnych, grzybiczych oraz powstania zmian pęcherzowych, wśród których na uwagę zasługuje chociażby pęcherzyca cukrzycowa - powikłanie dość charakterystyczne dla cukrzycy, ale rzadko występujące. Pęcherze umiejscawiają się głównie na stopach i rękach. Mają tendencje do pękania i tworzenia się nadżerek w miejscach pęknięć.

Zakażenia skóry u chorych na cukrzycę


Źle wyrównanej cukrzycy towarzyszą zakażenia skóry, które powstają szczególnie często u chorych z upośledzoną odpornością, ze zmianami naczyniowymi oraz wysokim stężeniem glukozy w moczu i pocie. W takich warunkach dobrze rozwijają się dermatofity i grzyby drożdżakopodobne (Candida albicans) odpowiedzialne za zapalenia sromu i pochwy bądź cewki moczowej, powstanie wyprzeni, a nawet sepsę.

Zakażenia bakteryjne, takie jak: czyraki, czyraki gromadne, róża, wyprzenia bakteryjne, niejednokrotnie należą do pierwszych objawów cukrzycy. Innym markerem tej jednostki chorobowej może być rumień cukrzycowy. Objawia się on zaczerwienieniem najczęściej twarzy, ale też rąk i stóp.

Zmiany zabarwienia i zanikowe skóry u chorych na cukrzycę


Charakterystyczne dla diabetyków bywa pomarańczowe zabarwienie dłoni i stóp oraz kępki żółte na powiekach (dość miękkie guzki, o pomarańczowym zabarwieniu, przejaw dyslipidemii). Zmiany naczyniowe pod postacią angiopatii drobnych naczyń (mikroangiopatii) korelują z powstaniem tłuszczowego obumierania skóry. Powikłanie to występuje rzadko - 0,3%, przeważnie u kobiet i może wyprzedzać jawną cukrzycę. Okrągłe lub owalne zmiany w postaci rumienia lokalizują się głównie na przedniej powierzchni podudzi, czasem jednostronnie.

Około 45% chorych z cukrzycą typu 2 spostrzega u siebie, na kończynach dolnych, zmiany zanikowe skóry. Początkowo mają one postać wykwitów plamistych o czerwonej barwie i ewoluują do brunatnych przebarwień.

Zmiany polekowe u chorych na cukrzycę


Jeśli chodzi o zmiany polekowe, to są one najczęściej skutkiem stosowania pochodnych sulfonylomocznika. Mogą występować pod postacią zmian pokrzywkowych, osutek odropodobnych i plamisto-grudkowych. Obecnie stosowane preparaty insulinowe, rzadko dają objawy alergiczne, mogą jednak powodować zaniki tkanki tłuszczowej w miejscu podania leku.

Leczenie zmian skórnych w cukrzycy


Leczenie zmian skórnych odbywa się zgodnie z etiologią jednostki chorobowej. Zakażenia grzybicze i drożdżakopodobne leczy się zewnętrznymi preparatami przeciwgrzybicznymi. Róża czyli zakażenie paciorkowcowe wymaga zastosowania antybiotyków, podobnie jak inne zakażenia bakteryjne. Najważniejsze jednak dla powodzenia terapii jest wyrównanie poziomu cukru.

Skóra osoby chorej na cukrzycę wymaga szczególnej pielęgnacji, w związku z tym na rynku kosmetycznym pojawiły się dermokosmetyki (dostępne w aptece bez recepty) stworzone z myślą o pacjentach chorych na cukrzycę. Zapobiegają one wysuszaniu skóry, chronią przed wszelkiego rodzaju zakażeniami. Polecane do codziennej pielęgnacji w celu likwidowania zmian lub profilaktyki przed ich powstaniem.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.