Zespół metaboliczny

Zespół metaboliczny wg definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 1998r. oznacza występowanie otyłości, nieprawidłowego metabolizmu glukozy, podwyższonego ciśnienia tętniczego, oporności na insulinę, zaburzeń lipidowych, mikroalbuminurii. Ze względu na małą użyteczność tej definicji w codziennej praktyce (2 spośród 6 kryteriów wymaga badań specjalistycznych) znacznie uproszczono charakterystykę zespołu metabolicznego.

Obecnie obowiązuje definicja International Diabetes Federation (IDF) z kwietnia 2005r. Zgodnie z tą definicją warunkiem niezbędnym dla rozpoznania zespołu metabolicznego jest obecność otyłości brzusznej (obwód w talii u Europejek równy lub powyżej 80 cm i równy lub powyżej 94 cm u Europejczyków), dodatkowo należy stwierdzić występowanie 2 spośród 4 następujących czynników:

1. zwiększenie stężenia triglicerydów powyżej 1,7 mmol/l (150mg/dl) lub leczenie hipertriglicerydemii,

2. ciśnienie tętnicze powyżej 130 / powyżej 85 mmHg lub leczenie wcześniej rozpoznanego nadciśnienia tętniczego,

3. zwiększone stężenie glukozy na czczo równe lub powyżej 5,6 mmol/l (100mg/dl) lub rozpoznana wcześniej cukrzyca typu 2,

4. zmniejszone stężenie HDL-C poniżej 1,0 mmol/l (40mg/dl) u mężczyzn i poniżej 1,3 mmol/l (50 mg/dl) u kobiet lub leczenie tego zaburzenia lipidowego.

Ze względu na rozpowszechnienie miażdżycy, cukrzycy, chorób układu sercowo-naczyniowego wzrosło zainteresowanie zespołem metabolicznym. Szacuje się, iż 3,5-5,5 - krotnie częściej występują zgony z powodu powikłań sercowo-naczyniowych u chorych z zespołem metabolicznym, a ryzyko powstania choroby niedokrwiennej serca czy udaru mózgu wzrasta 3-krotnie.

Badania epidemiologiczne wskazują na znaczne rozpowszechnienie zespołu metabolicznego w Polsce, Europie, USA. W populacji polskiej u około 22% kobiet i 18% mężczyzn występuje zespół metaboliczny (5,7 mln osób). Do najczęstszych odchyleń u płci męskiej należy nadciśnienie tętnicze, u kobiet otyłość brzuszna. Częstość występowania zespołu metabolicznego wzrasta z wiekiem, co oznacza że wśród osób po 65 rż. stanowi 40%.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) J. Tatoń, A. Czech, M. Bernas: "Zespół metaboliczny - zintegrowane ujęcie wielu aspektów klinicznych insulino oporności i ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, Terapia 2005.