Wydzielanie i metabolizm glukagonu

Wytwarzanie i wydzielanie glukagonu przez komórki A jest regulowane przez wiele czynników nerwowych, dokrewnych i metabolicznych, ale najsilniejszym bodźcem pobudzającym wydzielanie hormonu jest zmniejszenie stężenia glukozy we krwi, a szczególnie w samych komórkach A.

Mniejszą rolę odgrywają aminy katecholowe jak adrenalina i noradrenalina, które działając za pośrednictwem specjalnych receptorów adrenergicznych powodują wzrost syntezy glukagonu.

Silny wpływ na wydzielanie glukagonu wywierają hormony żołądkowo-jelitowe: cholecystokonina i gastryna pobudzają to wydzielanie. Istotną rolę w tej regulacji odgrywają także zmiany stężeń glukozy, aminokwasów i wolnych kwasów tłuszczowych we krwi, a więc pośrednio metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów. Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi silnie pobudza wydzielanie glukagonu, a zwiększenie hamuje.

Po wstrzyknięciu insuliny zmniejszającej stężenie cukru we krwi obserwuje się zwiększenie stężenia glukagonu. Głodzenie z kolei sprawia, że poziom glukagonu w surowicy krwi znacznie wzrasta, co wynika ze zmniejszenia stężenia glukozy i insuliny.

Aminokwasy w przeciwieństwie do glukozy wzmagają wydzielanie glukagonu. Skuteczność aminokwasów w uwalnianiu omawianego hormonu jest proporcjonalna do ich zdolności przechodzenia w glukozę. Wolne kwasy tłuszczowe mają tylko umiarkowany wpływ hamujący na wydzielanie glukagonu i dlatego w razie zmniejszenia ich stężenia we krwi może dojść do niewielkiego zwiększenia wydzielania glukagonu.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Traczyk, A. Trzebski: "Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej".