Wewnątrzwydzielnicza czynność tkanki tłuszczowej w regulacji głodu i sytości

Tkanka tłuszczowa jest nie tylko magazynem energetycznym ustroju, lecz także narządem wydzielania wewnętrznego i miejscem wydzielania hormonów. Spośród białek wydzielanych przez tkankę tłuszczową największą rolę w kontroli łaknienia odgrywają: leptyna, adiponektyna i rezystyna.

Leptyna


Leptyna uwalniana z komórek tłuszczowych jest transportowana przez barierę krew-mózg do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie działa za pośrednictwem specjalnych receptorów, hamuje układ stymulujący łaknienie (NPY/AgRP) i pobudza układ hamujący łaknienie (POMC/CART). Działając za pośrednictwem nerwu błędnego oraz niektórych jąder podwzgórza i pnia mózgu, zwiększa aktywność układu współczulnego. W wyniku tych działań dochodzi do wystąpienia uczucia sytości, zahamowania łaknienia i spożywania mniejszej ilości pokarmu.

Leptyna wywiera również wpływ na procesy metaboliczne poprzez zwiększenie termogenezy. Pobudza ona zużycie glukozy, hamuje syntezę tłuszczów (lipogeneza) i pobudza metabolizm tkanki tłuszczowej. Odgrywa także bardzo ważną rolę w procesach wzrastania, dojrzewania płciowego u dzieci, w regulacji gęstości mineralnej kości, procesach reprodukcyjnych, pobudza procesy syntezy czerwonych krwinek i naczyń krwionośnych (angiogeneza) oraz bierze udział w regulacji mechanizmów odpornościowych.

Wydzielanie leptyny jest tym większe, im większe są wartości wskaźnika masy ciała (BMI - body mass index) i zawartość tkanki tłuszczowej w ustroju.

Adiponektyna


Adiponektyna zwiększa wrażliwość na insulinę, nasila zużycie glukozy i oksydację tłuszczów. Prowadzi to do zmniejszenia stężenia wolnych kwasów tłuszczowych i zawartości triglicerydów w wątrobie i mięśniach szkieletowych.

Ponadto adiponektyna wywiera działanie ochronne na śródbłonek, m.in. poprzez działanie przeciwzapalne. Zmniejszenie stężenia adiponektyny w osoczu obserwowano w otyłości, w cukrzycy typu 2 i insulinooporności. W związku z tym uznano tą substancję za hormon o działaniu przeciwcukrzycowym, przeciwzapalnym i przeciwmiażdżycowym.

Rezystyna


Rezystyna jest peptydem wywierającym działanie przeciwstawne do adiponektyny, nasila bowiem oporność na insulinę i dodatnio koreluje z zawartością tkanki tłuszczowej i insulinoopornością.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.