Wazopresyna (ADH)

Wazopresyna (hormon antydiuretyczny, antidiuretic hormone, ADH) jest oktapeptydem wydzielanym przez podwzgórze, a magazynowanym w tylnym płacie przysadki. Wazopresyna odgrywa rolę w regulacji gospodarki wodnej i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w stanach hipowolemii.

ADH powoduje zatrzymywanie wody i zagęszczanie moczu. Poza tym wpływa na wydzielanie ACTH, TSH i GH; przypisuje się jej udział w regulacji rytmów biologicznych, uczucia pragnienia i procesach termoregulacji.

Wydzielanie ADH zależy od stymulacji osmoreceptorów w podwzgórzu i receptorów objętościowych w lewym przedsionku serca, co ma miejsce w stanie zwiekszonej osmolalności osocza (wzrost natremii). W warunkach ostrej hipowolemii (zmniejszenie objętości krwi krążącej) i hipotonii (obniżenie ciśnienia tętniczego) za pośrednictwem reakcji z baroreceptorów w tętnicy szyjnej i aorcie silnie stymulowane jest wydzielanie wazopresyny. Ponadto w dużych stężeniach ADH kurczy mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, co ma przywrócić właściwe ciśnienie tętnicze krwi.

Wazopresyna może być uwalniana pod wpływem bodźców z neuronów podwzgórza i ośrodkowego układu nerwowego, m.in. stresu, bólu. Niektóre leki i używki mogą powodować nadmierne wydzielanie ADH, jak np.: nikotyna, morfina, winkrystyna, cyklofosfamid, chlorpropamid. Alkohol etylowy z kolei hamuje sekrecję ADH, powodując zwiększoną diurezę. Inne hormony, m.in. angiotensyna II, adrenalina, kortyzol i steroidy płciowe modulują wydzielanie wazopresyny.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.