Tkanka tłuszczowa w organizmie człowieka

Biochemia i fizjologia tkanki tłuszczowej


Prawie 95% całego tłuszczu ustrojowego znajduje się w tkance tłuszczowej, która zbudowana jest z komórek zwanych adipocytami.

Liczba adipocytów w organizmie każdego człowieka determinowana jest genetycznie. Ich rola w organizmie polega na gromadzeniu tłuszczu. Im większa jego zawartość tym większy rozmiar komórki, mówi się o pęcznieniu adipocytów. Osiągnięcie krytycznej masy (ok. 0,8 μg) powoduje powstawanie nowych komórek w tkance tłuszczowej. Adipocyty mogą być w różny sposób wypełnione tłuszczem. Istnieją różnice płciowe w ilości oraz wielkości tych komórek w tkance tłuszczowej poszczególnych okolic ciała. U kobiet są one o 20% większe niż u mężczyzn w okolicy pośladków i ud, co zresztą decyduje o dymorfizmie płciowym.

Tkanka tłuszczowa to również potężny gruczoł wydzielania wewnętrznego. Chroni ona głębiej położone narządy, pełni funkcję termoizolatora oraz z uwagi na swoją sprężystość amortyzatora. To ważna tkanka w przemianach energetycznych. Niestety z powodu zmiany trybu życia człowieka oraz zmiany dostępności pokarmu stała się ona czynnikiem ryzyka wcześniejszego zgonu i niepełnosprawności.

Gospodarka energetyczna człowieka


Energia dostarczona wraz ze spożytymi pokarmami wykorzystywana jest w rozmaitych procesach fizjologicznych, do których należą: podstawowa przemiana materii (BMR), praca fizyczna, wytwarzanie ciepła, wzrost i regeneracja organizmu, wytwarzanie zapasów energetycznych.

Podstawowa przemiana materii (BMR) to energia niezbędna do podtrzymywania czynności wszystkich narządów człowieka będącego w spoczynku, na czczo, w komforcie cieplnym i w stanie czuwania. Dla dorosłego mężczyzny to standardowe minimum wynosi około 1 kcal na 1,73m2 powierzchni ciała na minutę czyli 1400-1500 kcal/dobę. Dla kobiet ta wartość jest mniejsza o 5-10%. Większa natomiast w okresie wzrostu, w ciąży i laktacji.

Spożyte substancje pokarmowe zanim wejdą w różne metaboliczne cykle komórkowe ulegają trawieniu, wchłanianiu, są następnie transportowane i przetwarzane. Na wszystkie te procesy organizm zużywa jakąś porcję energii, np. dla białek nawet do 30% wartości podstawowej przemiany materii. To wszystko składa się na swoiście dynamiczne działanie pokarmów co kosztuje przeciętnie 10% energii dostarczonej w pokarmach. Średnio 25-45% wytwarzanej energii jest wydatkowana na wysiłek fizyczny, a znaczna ilość również na termogenezę.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.
2) W. Kostowski, Z. Herman: "Farmakologia", Tom I.