Subkliniczna nadczynność tarczycy

Subkliniczna nadczynność tarczycy jest stanem, w którym przy braku klinicznych objawów nadczynności tarczycy stwierdza się obniżone stężenie TSH, mimo iż stężenia fT3 i fT4 nie przekraczają górnej granicy normy.

Przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy


Określenie przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy bywa trudne. Może ona wynikać z egzogennego nadmiaru hormonów tarczycy. Ma to miejsce w sytuacji leczenia supresyjnymi dawkami L-tyroksyny stosowanymi w raku tarczycy, niekiedy też w wolu lub wskutek przedawkowania L-tyroksyny podczas leczenia niedoczynności tarczycy.

Najczęstszą przyczyną jest zapalenie tarczycy utajone, bezbolesne poporodowe lub nawracające. Czasami choroba Gravesa-Basedowa, zanim rozwinie się w pełnoobjawową, może przechodzić w fazę subkliniczą. Często obniżenie poziomu TSH obserwuje się po podaniu 131I - jodu promieniotwórczego.

Częstość występowania jest większa u osób starszych, częściej dotyka kobiet niż mężczyzn. Subkliniczna nadczynność tarczycy może wystąpić u osób dotychczas zdrowych, jak również skarżących się na różnego rodzaju dolegliwości.

Objawy subklinicznej niedoczynności tarczycy


Wśród objawów mogących sugerować chorobę występują: nadmierna pobudliwość, zła tolerancja ciepła, utrzymujące się stale uczucie szybkiej czynności serca, zwłaszcza w nocy, czy też migotanie przedsionków.

Konsekwencjami subklinicznej nadczynności tarczycy są: częste występowanie arytmii nadkomorowych, zwiększenie masy lewej komory serca oraz upośledzenie jej czynności rozkurczowej, zaostrzenie niewydolności krążenia, zwiększona zachorowalność i umieralność z przyczyn sercowo-naczyniowych, zmniejszenie gęstości mineralnej kości i zwiększenie ryzyka złamań, pogorszenie jakości życia.

Od dawna znany jest wpływ hormonów tarczycy na serce. Poznano również rolę trójjodotyroniny - T3 w zwiększaniu wrażliwości układu współczulnego serca. Jeżeli badania dodatkowe wykazują obniżenie poziomu cholesterolu i triglicerydów oraz wzrost poziomu globiny wiążącej hormony płciowe (SHBG) należy rozważyć możliwość współistnienia subklinicznej nadczynności tarczycy. Okazało się, że synteza SHBG pozostaje pod ścisłą kontrolą T3. Dlatego jest to jeden z najlepszych parametrów umożliwiających rozpoznanie subklinicznej nadczynności tarczycy.

Leczenie subklinicznej niedoczynności tarczycy


Leczenie subklinicznej niedoczynności tarczycy zależy od przyczyny, chorób współistniejących i wieku chorego. Jeżeli przyczyną było przedawkowanie L-tyroksyny, oczywistym jest, iż należy zmniejszyć dawkę leku. Natomiast, gdy występuje endogenna subkliniczna nadczynność tarczycy, często obserwowana u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa czy też po podaniu jodu radioaktywnego, wdrożenie leczenia tyreostatykami należy przedsięwziąć z dużą ostrożnością. Jeżeli nastąpiła przemiana w postać jawną zastosowanie tyreostatyków jest uzasadnione. Bardzo korzystnym jest podanie leków blokujących receptor beta adrenergiczny, aby wyeliminować takie objawy, jak kołatanie serca czy uczucie niepokoju.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.