Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa jest gruczołem, będącym swego rodzaju małą "wypustką" mózgu. Przysadka pełni istotną rolę w równowadze hormonalnej ludzkiego organizmu. Hormony przez nią wydzielane działają na inne gruczoły i narządy.

Przysadka mózgowa jest ona tak jakby "szefem" tarczycy, nadnerczy, jąder i jajników, które pobudzone przez przysadkę wykazują własną aktywność hormonalną. Czynność przysadki jest z kolei kontrolowana przez podwzgórze oraz hormony wytwarzane przez gruczoły, którymi rządzi przysadka - tzw. mechanizm sprzężenia zwrotnego.

Hormony przysadki


Przysadka wytwarza:
- hormon tyreotropowy (TSH), działający na tarczycę,
- hormony gonadotropowe (LH, FSH), działające na jajniki i jądra,
- hormon kortykotropowy (ACTH), działający na nadnercza,
- hormon somatotropowy (GH), hormon odpowiedzialny za wzrost,
- prolaktynę (PRL), odpowiedzialną za wytwarzania mleka.

Ponadto przysadka magazynuje i uwalnia hormony wytwarzane przez podwzgórze: wazopresynę, odpowiadającą za zagęszczanie moczu i zatrzymywanie wody w organizmie oraz oksytocynę, wytwarzaną szczególnie u kobiet w okresie ciąży i laktacji.

Nadmierna produkcja hormonów przez przysadkę prowadzi np. do akromegalii (nadmiar GH), zaś ich niedobór, spowodowany np. udarem niedokrwienny przysadki, jest przyczyną zespołu Sheehana.

Przysadka widoczna jest w takich badaniach obrazowych jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny głowy.

Anna Adamska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.