Przełom nadnerczowy (ostra niewydolność kory nadnerczy)

Przełom nadnerczowy (ostra niewydolność kory nadnerczy) to zespół objawów klinicznych wywołanych nagłym, bardzo znaczącym niedoborem kortyzolu. Przełom nadnerczowy jest stanem zagrożenia życia.

Przełom nadnerczowy może wystąpić:
- w przebiegu przewlekłej niewydolności kory nadnerczy w stanach stresowych, najczęściej gdy nie zostanie podana w tej sytuacji dodatkowa dawka hydrokortyzonu, może być to również pierwszy sygnał nierozpoznanej choroby,
- w wyniku nagłego odstawienia glikokortykosteroidów u chorych długotrwale leczonych tymi hormonami,
- w następstwie uszkodzenia nadnerczy przez uraz lub wylew krwi w przebiegu zespołu wewnątrznaczyniowego wykrzepiania - DIC (np. w sepsie).

Objawy przełomu nadnerczowego


Typowe objawy towarzyszące przełomowi nadnerczowemu to bardzo znaczne osłabienie, nudności, wymioty, obniżenie ciśnienia tętniczego i tachykardia. Temperatura ciała może być początkowo normalna, w miarę postępującego odwodnienia organizmu podnosi się nawet powyżej 39 stopni Celsjusza. W przełomie nadnerczowy, spowodowanym przez krzepnięcie wewnątrznaczyniowe w przebiegu posocznicy typowym objawom przełomu nadnerczowego towarzyszą wylewy krwi w skórze - jest to zespół Waterhousea i Friderichsena.

W ostrej niewydolności kory nadnerczy w badaniach laboratoryjnych stwierdza się hiperkaliemię (wzrost stężenia potasu), hiponatremię (obniżenie stężenia sodu), hipoglikemię. Badania hormonalne wykazują zmniejszone stężenie kortyzolu w surowicy. Leczenie ma na celu uzupełnienie niedoboru kortyzolu, płynów i glukozy, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz opanowanie ewentualnego zakażenia stymulującego rozwój przełomu.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.