Prolaktyna (PRL)

Prolaktyna (PRL) jest polipeptydem zbudowanym ze 199 aminokwasów, syntetyzowanym w komórkach laktotropowych usytuowanych w przednim płacie przysadki. Prolaktyna jest oprócz tego produkowana przez inne tkanki, do których należą: łożysko, sutek, limfocyty T czy też różne regiony centralnego układu nerwowego.

Fizjologicznym regulatorem sekrecji prolaktyny jest prolaktostatyna (PIF) - prawdopodobnie jest to dopamina. Synteza PRL zwiększa się pod wpływem następujących czynników: TRH, VIP, estrogenów, czynników wzrostu EGF, IGF-1, insuliny. Działanie hamujące wywiera stymulacja dopaminergiczna. Prolaktyna jest wydzielana pulsacyjnie, z nasileniem sekrecji w godzinach nocnych. Bodźce powodujące wzrost wydzielania PRL to: karmienie piersią i drażnienie brodawek sutkowych, stres, intensywny wysiłek fizyczny, niedocukrzenie. Wśród egzogennych stymulatorów na uwagę zasługują opiaty, estrogeny, leki psychotropowe.

U kobiet fizjologiczna rola prolaktyny polega na pobudzeniu laktacji w okresie poporodowym. Znaczna hiperprolaktynemia u matek karmiących zapewnia im okresową bezpłodność. Fizjologiczna rola u mężczyzn jest nieznana. PRL wykazuje działanie mammotropowe, laktogenne oraz modulujące czynność gonad (hamuje owulację). W gruczole sutkowym prolaktyna przyczynia się do rozrostu i różnicowania tkanki gruczołowej. Jest miejscowym czynnikiem wzrostu w sutku, ale jej domniemana rola w powstaniu raka sutka jest nieznana.

Brak lub niedobór prolaktyny (PRL) jest przyczyną braku laktacji - objawu występującego w okresie połogu w zespole Sheehana. Poza tym okresem niedobór PRL nie powoduje uchwytnych następstw.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.