Podwzgórze

Podwzgórze (hypothalamus) stanowi dolną część międzymózgowia i pozostaje w ścisłym związku anatomiczno - czynnościowym z przysadką tworząc spójny układ podwzgórzowo - przysadkowy. Podwzgórze z przysadką łączy lejek, zwany też szypułą przysadki.

Podwzgórze jest miejscem wytwarzania i wydzielania wielu czynników, które pobudzają lub hamują uwalnianie hormonów tropowych przysadki. Wzajemne powiązania czynnościowe w obrębie: osi podwzgórze - przysadka - obwodowe gruczoły dokrewne; oraz oddziaływanie sprzężeń zwrotnych decydują o syntezie i wydzielaniu hormonów na różnych poziomach.

Hormony podwzgórzowe


Hormony podwzgórzowe uwalniane są pulsacyjnie (epizodycznie) z zakończeń podwzgórzowych włókien nerwowych do przestrzeni okołowłośniczkowej układu podwzgórzowego, skąd dostają się do przysadki gruczołowej za pośrednictwem specjalnego krążenia wrotnego. Są to liberyny i statyny, pobudzające albo hamujące uwalnianie hormonów z przedniego płata przysadki.

Do czynników pobudzajądzych uwalnianie należą: tyreoliberyna (TRH), somatoliberyna (GHRH), gonadoliberyna (GnRH-LHRH), kortykoliberyna (CRH) i czynnik uwalniający prolaktynę (PRH). Do czynników hamujących uwalnianie należą: somatostatyna (SS), prolaktostatyna (PIF).

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.