Otyłość

Otyłość to choroba, która charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem w organizmie tłuszczów (tkanka tłuszczowa stanowi ponad 25% masy ciała u mężczyzn lub ponad 30% masy ciała u kobiet).

Fizjologiczną zawartość tkanki tłuszczowej określa się na 15% masy ciała, z tym że u kobiet jest o 5-7% większa niż u mężczyzn. W miarę starzenia się ulega powiększeniu u obu płci.

Otyłość prosta zwana również pokarmową lub samoistną wynika z nadmiernej podaży pokarmów w stosunku do zapotrzebowania i wydatku energetycznego.

Otyłość jest uważana przez jednych za chorobę cywilizacyjną, a przez innych za pandemię XXI wieku. Liczba ludzi z otyłością gwałtownie wzrasta z roku na rok. W Polsce stwierdza się otyłość u około 19% społeczeństwa, a łącznie z nadwagą występuje u 15,7 mln osób (wg badania NATPOL PLUS, 2002). Dla porównania w USA liczba otyłych osób w latach 1991-2003 powiększyła się z 15 do 25%.

Badania nad otyłością rozwijają się dynamicznie. Wciąż zwiększa się liczba doniesień o odkryciu nowych mediatorów odpowiedzialnych za regulację ciężaru ciała. Naukowcy starają się dotrzeć do źródła problemu i szukają przyczyn na poziomie molekularnym. Poprawia się również wiedza na temat leczenia otyłości. Mimo to, choroba rozwija się z dużą prędkością, powodując liczne konsekwencje, które prowadzą do pogorszenia jakości życia i niepełnosprawności oraz zwiększają ryzyko wcześniejszego zgonu. Te hasła powinny skłonić każdego człowieka, zdrowego celem profilaktyki i chorego celem rozpoczęcia leczenia, by wnikliwiej przyjrzał się tej chorobie.

Czynniki ryzyka otyłości


W powstaniu otyłości dużą rolę odgrywa dziedziczenie. Szacuje się udział czynnika genetycznego na 20-70%. Ogromne znaczenie mają również czynniki nabyte tj. złe nawyki żywieniowe, zmniejszona aktywność fizyczna, stres i zaburzenia emocjonalne, tradycje rodzinne i kulturowe, uszkodzenie podwzgórza. Niekiedy stosowanie leków przyczynia się do powstania otyłości, dotyczy to glikokortykosteroidów, leków przeciwdepresyjnych, neuroleptyków (pochodne fenotiazyny, butyrofenonu), niektórych leków hipotensyjnych (β-blokery, α-blokery, klonidyna), insuliny, pochodnych sulfonylomocznika.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.
2) W. Kostowski, Z. Herman: "Farmakologia", Tom I.