Osteoporoza

Osteoporoza to układowa choroba szkieletu, charakteryzująca się niską masą kostną i upośledzoną mikroarchitekturą, a w konsekwencji zwiększoną łamliwością i podatnością na złamania. Osteoporoza jest chorobą, której częstość zachorowania wzrasta z wiekiem.

Wyróżnia się dwie grupy ludzi obarczonych największym ryzykiem wystąpienia osteoporozy. Do pierwszej grupy należą osoby starsze po siedemdziesiątym roku życia, natomiast drugą grupę stanowią kobiety po menopauzie. W obu grupach rozwija się osteoporoza pierwotna. Natomiast jej postać wtórna, powstaje w następstwie różnych stanów patologicznych, a częstość zależy od przyczyny.

Osteoporoza rozwija się głównie u osób, u których istnieją warunki do jej rozwoju. Stwierdzono, że najczęściej chorują kobiety rasy białej, o szczupłej budowie ciała, obciążone wywiadem rodzinnym. Osoby nadużywające alkoholu, prowadzące siedzący tryb życia, stosujący dietę z niską zawartością wapnia i witaminy D, a większą zawartością białka są bardziej narażeni na wystąpienie osteoporozy, niż osoby bez nałogów, uprawiające sport, odżywiające się prawidłowo.

W Polsce osteoporozę stwierdza się u około 7% kobiet w wieku 45-54 lat, u ok. 25% w wieku 65-75 lat i u blisko 50% w wieku 75-84 lata. Dotyczy ona 75 mln osób w USA, Europie i Japonii.

Masa (gęstość mineralna - bone mineral density - BMD) i jakość tkanki kostnej świadczą o wytrzymałości kości. Rozwój masy kostnej przebiega w 3 okresach: wzrostu (do 17-18 rż., gęstość kości się zwiększa), konsolidacji (20-35 rż., niewielkie zmiany, masa kostna zostaje osiągnięta w wieku 30-39 lat) i inwolucji (powyżej 45 rż.). Od 39 rż. u kobiet zaczyna się zmniejszanie masy kostnej, które przyspiesza w okresie klimakterium (menopauzy), a później znowu zwalnia. W zależności od szybkości tego procesy wyróżnia się trzy grupy chorych: z utratą wolną (poniżej 1,5% rocznie), normalną (1,5-3% rocznie) i szybką (powyżej 3% rocznie), do tej ostatniej grupy zalicza się 20-30% kobiet. Mężczyźni tracą kość wolniej, nie obserwuje się u nich przyspieszonego ubytku po 50 rż.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom II.