Opóźnione dojrzewanie płciowe

Dojrzewanie płciowe uważa się za opóźnione, jeśli pierwsze objawy nie występują u dziewcząt po 13 rż., a u chłopców po 14 rż. Najczęstszą przyczyną jest konstytucjonalne lub rodzinne opóźnienie wzrastania i dojrzewania, które dotyczy w większym stopniu chłopców. Wzrost mieści się wówczas w dolnych granicach normy dla wieku, natomiast wiek kostny jest opóźniony o co najmniej 2 lata.

Rozpoznanie opóźnionego dojrzewania płciowego


W diagnostyce i ustalaniu przyczyn opóźnionego dojrzewania płciowego, na pewno trzeba wziąć pod uwagę późne dojrzewanie u rodziców, jeśli takie występowało, objawy chorób przewlekłych, długotrwałe przyjmowanie glikokortykosteroidów (jednym z działań niepożądanych tych leków jest zahamowanie wzrostu i zaburzenia dojrzewania).

Nadmierny trening fizyczny, objawy guzów przysadki i podwzgórza (ból głowy, zaburzenia widzenia) również są przydatne w rozpoznaniu. Konieczna jest ocena występowania cech dysmorfii i zbadanie zewnętrznych narządów płciowych. W celu określenia wieku kostnego wykonuje się badanie radiologiczne ręki i nadgarstka.

Z badań laboratoryjnych zaleca sie morfologię krwi obwodowej, ogólne badanie moczu, oznaczenie podstawowych stężeń lutropiny (LH), folitropiny (FSH), tyreotropiny (TSH), prolaktyny, i u chłopców testosteronu, a u dziewcząt estradiolu. Jeżeli stężenie gonadotropin (LH i FSH) jest zwiększone poszukiwana jest przyczyna hipogonadyzmu hipergonadotropowego: kariogram (zespół Turnera, zespół Klinefeltera) i USG miednicy mniejszej.

Jeżeli stężenie gonadotropin jest zmniejszone konieczne jest różnicowanie konstytucjalnego opóźnienia dojrzewania płciowego i hipogonadyzmu hipogonadotropowego: oznaczenia stężeń FSH i LH po stymulacji gonadoliberyną oraz testosteronu po stymulacji hCG. Wskazana jest obserwacja postępu dojrzewania przez 6 miesięcy.

Leczenie opóźnionego dojrzewania płciowego


Konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania nie wymaga leczenia. W przypadku hipogonadyzmu hipogonadotropowego i hipergonadotropowego leczenie polega na substytucji hormonów płciowych.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.