Insulinoterapia

Insulinoterapia oznacza leczenie insuliną. To podstawowa forma leczenia u chorych z cukrzycą typu 1. Natomiast w cukrzycy typu 2 konieczność podania insuliny istnieje w sytuacji, kiedy nieskuteczne są już doustne leki przeciwcukrzycowe, gdy występują późne powikłania czy też ciężkie zakażenia.

Insulinę podaje się również w stanach nagłych (kwasica cukrzycowa, śpiączka hipermolarna). Leczenie insuliną stosuje się w cukrzycy ciężarnych, jak również w innych typach cukrzycy np. cukrzycy posterydowej.

Podawanie insuliny


Insulina może być podawana podskórnie (sc), domięśniowo (im), dożylnie (iv), za pomocą penów lub strzykawek oraz pomp insulinowych. Wstrzyknięcia podskórne wykonywane są najczęściej.

Zmienność wchłaniania zależy od rodzaju preparatu insuliny, stężenia i dawki insuliny oraz miejsca wstrzyknięcia. Najszybciej wchłania się insulina rozpuszczalna, wstrzyknięta w skórę brzucha, w mniejszym stężeniu i dawce. Ciepło, wysiłek fizyczny, niektóre leki przyspieszają wchłanianie. Natomiast takie czynniki jak zimno, stres, palenie tytoniu opóźniają wchłanianie. Czasami wstrzyknięcie jest zbyt głębokie (do tkanki mięśniowej) co powoduje przyspieszenia działania wstrzykniętej insuliny. Powyższe informacje są bardzo istotne dla chorych, by leczenie insuliną było poprawne i skuteczne.

Bardzo często zdarzają się błędy u pacjentów wynikające ze stosowania niewłaściwej formy insuliny, niewłaściwego miejsca wstrzyknięcia i niewłaściwego czasu podania preparatu. Dożylnie podawana jest insulina krystaliczna o krótkim czasie działania w stanach nagłych jak śpiączka hipermolarna czy kwasica cukrzycowa (ketonowa).

Cele insulinoterapii


Celem insulinoterapii jest jak najdokładniejsze odwzorowanie fizjologicznego rytmu wydzielania insuliny. Dlatego należy rzetelnie opracować dawkowanie uwzględniając stały, całodobowy poziom wydzielania insuliny jak również zwyżki poposiłkowe (skoki insuliny po każdym posiłku). Istnieje zatem wiele schematów leczenia, które należy indywidualnie dostosować do typu cukrzycy, wieku chorego, jego aktywności fizycznej, obecności powikłań.

Działania niepożądane insulinoterapii


Chorzy przyjmujący insulinę powinni pamiętać o powikłaniach i działaniach niepożądanych insulinoterapii.

Działania niepożądane insulinoterapii są następujące:

hipoglikemia to najczęstsze powikłanie leczenia insuliną, przyczyną może być opóźniony posiłek, niezaplanowany wysiłek fizyczny, zbyt duża dawka insuliny; objawy towarzyszące to: tachykardia, drżenie, nudności, głód, zaburzenie widzenia, zmiany zachowania, śpiączka,

reakcje immunologiczne, szczególnie w przypadku stosowania insulin zawierających obce białka np. protaminę, tj. uczulenia (zaczerwienienie, pokrzywka, nawet wstrząs anafilaktyczny), insulinooporność (wskutek wiązania insuliny przez przeciwciała konieczne jest stosowanie coraz większych dawek),

lipodystrofia insulinowa, czyli zanik, rzadziej przerost, tkanki tłuszczowej w miejscu wstrzyknięcia po kilkumiesięcznym stosowaniu.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.