Hormony kory nadnerczy

Kora nadnerczy wydziela niezbędne do życia hormony steroidowe, które można podzielić na trzy główne typy:

Mineralokortykosteroidy, działające przede wszystkim na gospodarkę minerałami, a zwłaszcza na transport komórkowy elektrolitów,

Glikokortykosteroidy, wywierające wpływ głównie na metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów,

Hormony androgenne, wykazujące u mężczyzn podobne działanie jak testosteron, a u kobiet będące ważnym prekursorem estrogenów w okresie pomenopauzalnym.

Z kory nadnerczy otrzymano dotychczas ponad 50 różnych steroidów będących metabolitami pośrednimi w steroidogenezie (proces wytwarzania steroidów), z których 8 wykazuje aktywność biologiczną, a tylko aldosteron i kortyzol, są ważnymi życiowo hormonami kory nadnerczy.

Biosynteza hormonów kory nadnerczy


Hormony steroidowe są syntetyzowane w większości z cholesterolu pochodzącego z osocza. W wyniku stymulacji tych gruczołów przez ACTH dochodzi do aktywacji odpowiednich enzymów (w tym miejscu esterazy) i powstały wolny cholesterol na drodze enzymatycznej ulega przekształceniu do pregnenolonu. Ten zaś jest substancją, z której są wytwarzane wszystkie hormony kory nadnerczy. W pobudzeniu tej syntezy, przez ACTH pośredniczą swoiste receptory błony komórkowej, szczególnie warstwy pasmowatej kory.

Hormon adrenokortykotropowy działa na korę nadnerczy, jako hormon troficzny, utrzymując jej prawidłową strukturę i regenerację komórek. W korze nadnerczy stwierdzono obecność różnych enzymów, biorących udział w reakcjach syntezy steroidów. Niedobór któregokolwiek z enzymów zatrzymuje cały szlak syntezy na odpowiednim poziomie, co uniemożliwia wytworzenie jednego lub kilku hormonów. W warunkach prawidłowych u człowieka najwięcej wytwarza się kortyzolu, kortykosteronu, aldosteronu i śladowe ilości dezoksykortykosteronu, progesteronu, pregnenolonu oraz estradiolu.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Traczyk, A. Trzebski: "Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej".