Hormon wzrostu (GH)

Hormon wzrostu (GH) jest syntetyzowany i magazynowany w komórkach kwasochłonnych przedniego płata przysadki. Składa się z pojedynczego łańcucha polipeptydowego, zbudowanego ze 191 aminokwasów.

Wydzielanie GH jest pobudzane przez podwzgórzową somatoliberynę (GHRH), natomiast hamowane przez somatostatynę. We krwi krążą różne formy molekularne GH. Hormon wzrostu wiążąc się z receptorami błonowymi, powoduje ich aktywację co skutkuje syntezą i sekrecją somatomedyny, głównie insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1), zwanego somatomedyną C w wątrobie.

Hormon wzrostu jest wydzielany pulsacyjnie. Największa częstość i wielkość pulsów przypada na pierwsze godziny snu, w ciągu dnia stężenia hormonu są niskie. Do czynników wyzwalających dodatkowe pulsy należą: stres, głód, wysiłek fizyczny, niedocukrzenie, wzrost stężenia wolnych aminokwasów. GH jest niezbędny do wzrostu w okresie pourodzeniowym.

GH nasila syntezę kwasów nukleinowych i wychwyt aminokwasów, syntezę białek, kolagenu. Wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do insuliny, nasila lipolizę, zwiększa masę mięśniową, wywołuje efekty prolaktynopodobne. U dzieci stymuluje osteoblasty i wzrost kości długich. Dobrą miarą aktywności komórek somatotropowych jest stężenie IGF-1 w osoczu, ze względu na długi okres półtrwania tego czynnika.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.