Guz somatostatynowy

Guz somatostatynowy (somatostatinoma) jest guzem neuroendokrynnym (NET) trzustki. Poza trzustką występuje przede wszystkim w dwunastnicy, gdzie wywodzi się z komórek D i w jelicie cienkim, bardzo rzadko w jelicie grubym. W 4-10% jest przyczyną zespołu gruczalokawatości wewnątrzwydzielniczej typu 1 (MEN-1). 70% somatostatinoma to nowotwory złośliwe.

Przebieg kliniczny zależy od lokalizacji. Objawy kliniczne związane są z masą guza. Guz somatostatynowy wydziela somatostatynę a jej nadmiar hamuje uwalnianie hormonu wzrostu, TSH, insuliny, glukagonu, PP, gastryny, CCK, GIP. Zespół towarzyszący somatostatinoma nazywany bywa "zespołem hamowania hormonalnego". Składa się na niego cukrzyca, kamica żółciowa, biegunki tłuszczowe z hipochlorhydią, zmniejszenie egzo- i endokrynnej czynności trzustki.

Złośliwa postać guza somatostatynowego może powodować objawy takie jak ból brzucha, utrata masy ciała i niedokrwistość. Dla lokalizacji jelitowej charakterystyczne jest współwystępowanie z zespołem von Recklinghausena (nerwiakowłókniakowatości typu I).

Rozpoznanie somatostatinoma jest możliwe po wykazaniu zwiększonego stężenia stomatostatyny w osoczu i obecności guza trzustki lub dwunastnicy w badaniach obrazowych. Leczeniem z wyboru jest leczenie operacyjne.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.