Glukagon

Glukagon jest hormonem zbudowanym z 29 aminokwasów. Jego syntetyzowa zachodzi w komórkach trzustki. Należy do rodziny polipeptydów sekretynowych, do których zaliczane są również: wazoaktywny peptyd jelitowy (VIP) i peptyd hamujący czynność żołądka (GIP).

Glukagon najpierw występuje w postaci proglukagonu, a następnie ulega zamianie na właściwy hormon.

Glukagon jest uwalniany przez komórki A (α) wraz z insuliną pochodzącą z komórek B (β). Stanowią wspólną dwukomórkową i dwuhormonalną jednostkę kontrolującą ustawicznie przepływ i zużywanie materiałów energetycznych, szczególnie glukozy i kwasów tłuszczowych w organizmie.

Glukagon i insulina pełnią tu diametralnie przeciwne role: glukagon zwiększa wytwarzanie glukozy w hepatocytach (komórki wątroby), głównie z powodu wzmożenia glikogenolizy (rozpad glikogenu) i glukoneogenezę (synteza glukozy). Natomiast insulina działa zupełnie odwrotnie, tzn. zmniejsza wytwarzanie glukozy poprzez zahamowanie glikogenolizy i glukoneogenezy.

Glukagon także zwiększa wytwarzanie ciał ketonowych (ketogeneza) w wyniku zwiększonego utleniania kwasów tłuszczowych o długich łańcuchach. W komórkach tkanki tłuszczowej (adipocytach) omawiany hormon wzmaga rozpad tłuszczów (lipoliza).

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Traczyk, A. Trzebski: "Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej".