Gastropareza cukrzycowa

Jednym z ważniejszych problemów gastrologicznych u chorych na cukrzycę jest gastropareza cukrzycowa. Termin wprowadzony przez Kassandera dla określenia stanu bezobjawowego zalegania w żołądku. Przyczyna gastroparezy tkwi w uogólnionej neuropatii autonomicznej, szczególnie w odniesieniu do nerwu błędnego.

Wiele dyskusji toczy się obecnie na temat podłoża zaburzeń motorycznych przewodu pokarmowego. Mimo istniejących hipotez z klinicznego punktu widzenia istotna jest zależność między czynnością motoryczną żołądka a wyrównaniem cukrzycy. Otóż hiperglikemia opóźnia opróżnianie żołądka, zwalnia perystaltykę dwunastnicy i pasaż przez całe jelito cienkie. U chorych z niewyrównaną cukrzycą zawsze należy podejrzewać dysfunkcję motoryczną żołądka.

Objawy gastroparezy cukrzycowej


Charakterystycznymi objawami dla gastroparezy są: nudności i wymioty, czasami z utratą masy ciała, wzdęcia, brak apetytu, zgaga, ból w nadbrzuszu. W jednej czwartej przypadków gastropareza przebiega bezobjawowo. U części chorych z kolei współistnieją objawy neuropatii autonomicznej jak: hipotonia ortostatyczna, nietrzymanie moczu, impotencja itp.

Rozpoznanie jest możliwe po wykonaniu badania radiologicznego. Jednak najbardziej obiektywnym testem diagnostycznym jest scyntygrafia z użyciem pokarmu znakowanego technetem. Przydatną metodą stała się również elektrogastrografia opisująca czynność bioelektryczną żołądka. Natomiast badanie ultrasonograficznie jamy brzusznej przybliża rozpoznanie poprzez wykazanie zalegania żołądkowego.

Leczenie gastroparezy cukrzycowej


Leczenie gastroparezy ma na celu przede wszystkim usprawnienie opróżniania żołądka. Bardzo ważna jest kontrola glikemii i nie doprowadzanie do stanów hiperglikemii. Z zaleceń dietetycznych należy przyjmować pokarmy półpłynne lub płynne, ubogoresztkowe, z małą zawartością tłuszczu. Posiłki powinny być przyjmowane często (co najmniej 6 razy dziennie), w małych objętościach.

Leki stosowane w gastroparezie tj. cisapryd, metoklopramid, domperidon, erytromycyna należą do grupy leków prokinetycznych czyli przyspieszających pracę przełyku i żołądka. Najsilniejsze działanie wykazuje erytromycyny, jednak lekiem pierwszego wyboru jest cisapryd, ponieważ korzystnie wpływa na pasaż przełykowy, żołądkowy i jelitowy. W przypadku gdy gastropareza przebiega w sposób bezobjawowy lub skąpoobjawowy leczenie nie jest konieczne.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Czyżyk: "Patofizjologia i klinika cukrzycy".
2) J. Muszyński: "Problemy gastrologiczne w cukrzycy".