Działania glikokortykosteroidów w organizmie

Poza działaniem na metabolizm glikokortykosteroidy wpływają na czynność wielu narządów. Zwiększają filtrację kłębuszkową i wzmagają diurezę (wydzielanie moczu). Zwiększają skurcz mięsni gładkich naczyń krwionośnych, potęgując w ten sposób działanie adrenaliny i noradrenaliny na naczynia krwionośne. Wpływają pobudzająco na kurczliwość mięśnia sercowego.

Wszystkie glikokortykosteroidy wywierają hamujący wpływ na wydzielanie hormonu uwalniającego hormon adrenokortykotropowy (CRH) z podwzgórza i samego hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) z przysadki na zasadzie sprzężenia zwrotnego ujemnego.

Glikokortykosteroidy zmniejszają syntezę DNA i RNA, wpływają na gospodarkę wodną w wyniku pobudzenia diurezy i zmniejszania uwalniania hormonu antydiuretycznego (ADH).

W przewodzie pokarmowym glikokortykosteroidy pobudzają wydzielanie kwasu solnego. W obrębie układu kostnego wywołują osteoporozę. W układzie krążenia zwiększają działanie katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny). Kortyzol i inne glikokortykosteroidy mają działanie przeciwzapalne.

W układzie białokrwinkowym zmniejszają ilość eozynofilów, limfocytów i bazofilów, a zwiększają liczbę granulocytów obojętnochłonnych. Powodują wzrost stężenia czerwonych krwinek i płytek krwi. Zmniejszają nadwrażliwość na działanie alergenów i zapobiegają większości niebezpiecznych dla życia reakcji alergicznych.

Nadmierna aktywność hormonalna kory nadnerczy wywołana gruczolakiem lub jej przerostem prowadzi do zespołu Cushinga. Cechuje się on charakterystycznym otłuszczeniem ciała, rozstępami skóry na powłokach brzucha i pośladkach, tworzącymi się z powodu zaniku białka, cukrzycy i zmniejszonej odporności.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Traczyk, A. Trzebski: "Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej".