Diagnostyka niedoczynności nadnerczy

Rozpoznanie pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy (choroba Addisona) jest możliwe na podstawie obrazu klinicznego choroby oraz na podstawie nieprawidłowości w przeprowadzonych badaniach dodatkowych.

W chorobie Addisona stwierdza się zaburzenia elektrolitowe związane z niedoborem mineralokortykosteroidów. Zwracają uwagę podwyższone stężenia potasu powyżej 5.0 mmol/l oraz tendencja do hiponatremii (zmniejszenie stężenia sodu). Niedobór kortyzolu może manifestować się również obniżonymi poziomami glukozy i kwasicą metaboliczną.

W badaniu morfologii krwi stwierdzić można umiarkowaną niedokrwistość, zmniejszenie ilości granulocytów obojętnochłonnych (neutropenia) z eozynofilią (wzrost granulocytów kwasochłonnych) i względną limfocytozą (wzrost limfocytów).

Ważnym badaniem jest ocena rytmu dobowego wydzielania kortyzolu i ACTH. Wykazanie niższych stężeń kortyzolu z jednoczesnym podwyższeniem stężeń ACTH potwierdza rozpoznanie. Podstawowym testem oceniającym rezerwę nadnerczową jest test z synactenem (z syntetycznym ACTH). Rezerwę nadnerczową można ocenić również wykonując test hipoglikemii poinsulinowej. Test ten jest rzadziej wykonywane niż test z synactenem, ponieważ jest mniej bezpieczny.

Diagnostykę należy rozszerzyć o niezbędne badania, tak aby ustalić przyczynę niedoczynności kory nadnerczy. Obligatoryjne są badania obrazowe nadnerczy. Wykonuje się USG, tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby Wewnętrzne", Tom I.