Cykl maciczny

Cykl maciczny oznacza cykliczne zmiany zachodzące w endometrium pod wpływem hormonów sterydowych jajnika od pierwszego dnia krwawienia do ostatniego dnia przed następnym krwawieniem miesięcznym.

Wyróżnia się cztery fazy cyklu w endometrium. W fazie miesiączkowej warstwa czynnościowa macicy ulega złuszczeniu, a z pozostałych elementów gruczołów zaczyna się odnowa nabłonka, który pokrywa ranę miesiączkową. W fazie folikularnej (wzrostowej) początkowo cienka błona śluzowa ulega pogrubieniu. Gruczoły powiększają się, zwiększa się również ich liczba, podścielisko jest bogatsze w składniki komórkowe, jednocześnie zwiększa się unaczynienie. Zmiany te następują pod wpływem estrogenów. Kolejnym etapem jest faza owulacyjna, w której błona śluzowa macicy dalej grubieje, jednak jej zasadnicza struktura jest taka sama, jak w fazie folikularnej.

W fazie lutealnej (wydzielniczej) pod wpływem ciałka żółtego w endometrium dochodzi do wielu przemian. Następuje dalszy rozrost błony śluzowej macicy, gruczoły stają się szersze o przebiegu falistym, wężykowatym, a nabłonek gruczołowy grubieje.

Z zanikiem ciałka żółtego wiąże się nagłe zmniejszenie wydzielania progesteronu i estrogenów, a to z kolei już na 1-2 dni przed miesiączką wywołuje zmiany wsteczne w błonie śluzowej. Jamy gruczołowe zapadają się a podścielisko staje się bardziej obrzęknięte. Ten podokres fazy wydzielniczej (trwający 1-2 dni) na skutek zachodzących zaburzeń krążenia nazywa się okresem niedokrwienia. Po nim następuje okres złuszczania warstwy czynnościowej błony śluzowej.

Milena Szewruk

Literatura:
1) T. Pisarski: Położnictwo i ginekologia.