Cukrzyca typu 2 (insulinoniezależna, NIDDM)

Cukrzyca typu 2 (insulinoniezależna, NIDDM) jest najczęstszą postacią cukrzycy występującą u osób w wieku powyżej 40 rż. Przyczyną NIDDM jest oporność tkanek obwodowych na działanie insuliny.

Istotną rolę w patogenezie cukrzycy typu 2 odgrywa czynnik genetyczny. Jeśli u jednego z bliźniąt monozygotycznych (jednojajowych) cukrzyca wystąpiła po 40 rż., to u drugiego z bliźniąt ryzyko wystąpienia wynosi 80%. W przekazywaniu genu NIDDM rola matki jest większa niż ojca. A zatem jeśli osoba posiada tę grupę genów to w odpowiednich warunkach środowiskowych dochodzi do powstania cukrzycy typu 2.

Następstwem układu genetycznego doprowadzającego do rozwoju NIDDM jest zaburzenie biosyntezy i wydzielania insuliny oraz pojawienie się oporności komórkowej na działanie insuliny czyli nieskuteczności jej działania.

W powstaniu cukrzycy odgrywają rolę również zaburzenia czynności metabolicznych trzustki, wątroby i tkanek obwodowych.

Podsumowując podłoże cukrzycy typu 2 stanowią trzy typy zaburzeń: upośledzenie wydzielania insuliny przez komórki β, zwiększenie produkcji glukozy w wątrobie, zmniejszenie poposiłkowego wychwytu glukozy z tkanek obwodowych.

Oprócz czynników genetycznych w patogenezie NIDDM dużą rolę odgrywają czynniki zewnętrzne, tj.: otyłość, zwłaszcza brzuszna (najistotniejszy czynnik ryzyka; ryzyko tym większe, im większy jest wskaźnik masy ciała - BMI oraz stosunek obwodu talii i bioder - WHR, nadmiar masy ciała o 15-25% zwiększa ryzyko trzykrotnie, a nadwaga powyżej 25% ośmiokrotnie), starzenie się (u ludzi starszych cukrzyca występuje 10-krotnie częściej niż u młodych, w Polsce połowa chorych przekroczyła 50 rż.), mała aktywność fizyczna, choroby, ciąża.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.