Cukrzyca

Cukrzyca jest chorobą ogólnoustrojową, która charakteryzuje się zaburzeniami przemian węglowodanów i tłuszczów. Dochodzi do nich w wyniku zaburzeń czynności wewnątrzwydzielniczej trzustki.

Trzustka zawiera rozsiane tzw. wyspy Langerhansa, których zadaniem jest wydzielanie hormonów do krwi. Wyspy te zbudowane są z komórek oznaczonych symbolami α, β, δ itd. Komórki β wydzielają insulinę.

Insulina jest głównym hormonem regulującym stężenie glukozy we krwi. Na skutek niedoboru insuliny dochodzi do hiperglikemii (wzrostu stężenia glukozy we krwi).

Epidemiologia cukrzycy


Cukrzyca jest chorobą cywilizacyjną, natomiast ze względu na masowość została uznana przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę społeczną. Chorobowość przekracza 1% i nadal rośnie we wszystkich grupach wiekowych, a szczególnie wśród osób w wieku średnim (45-65 lat). Okazało się, iż tylko 50-60% stanowi cukrzyca znana, a pozostałe 40-50% cukrzyca nieznana (nierozpoznana). Około 10% chorych na cukrzycę w USA to pacjenci z cukrzycą typu 1 (w Polsce 10-15%). Około 90% to pacjenci z cukrzycą typu 2 (w Polsce 85-90%). Umieralność w Polsce szacuje się na około 15 na 100 000 osób, 70% zgonów z powodu zaburzeń sercowo-naczyniowych.

Klasyfikacja cukrzycy


Klasyfikacja cukrzycy obejmuje podział na główne typy cukrzycy oraz specyficzne typy cukrzycy. Główne typy cukrzycy to: cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, cukrzyca o znanej etiologii, cukrzyca ciężarnych.

Wśród innych specyficznych typów cukrzycy wyróżniamy genetyczne defekty komórek β (zespoły MODY - cukrzyca dorosłych u młodocianych, dawniej zaliczana do cukrzycy typu 2), genetyczne defekty działania insuliny (np. zespół Donohue), choroby wewnątrzwydzielnicze trzustki (zapalenie trzustki, uraz, nowotwór trzustki i inne), endokrynopatie (akromegalia, zespół Cushinga, guz chromochłonny), cukrzyca wywołana przez leki lub inne substancje chemiczne (np. glikokortykosteroidy, hormony tarczycy, interferon α, kwas nikotynowy), cukrzyca wywołana przez zakażenia (np. wirus cytomegalii, różyczka wrodzona), zespoły o podłożu genetycznym mogące przebiegać z cukrzycą (zespół Downa, Klinefeltera, Turnera, Wolframa, pląsawina Huntingtona, zespół Pradera i Williego, inne), rzadkie postacie cukrzycy o podłożu immunologicznym, cukrzyca noworodkowa ujawniająca się zwykle w okresie noworodkowym.

Milena Szewruk

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.
2) F. Kokot: "Choroby wewnętrzne", Tom II.