Aldosteron

Aldosteron jest głównym przedstawicielem mineralokortykosteroidów, hormonów steroidowych syntetyzowanych w warstwie kłębkowej w korze nadnerczy.

Regulacja wydzielania aldosteronu


Wydzielanie aldosteronu jest pobudzane w trzech sytuacjach. Jedną z nich jest wzrost zawartości we krwi angiotensyny II i III, kolejną stanowi zmniejszenie objętości krwi lub płynu zewnątrzkomórkowego i ostatnia to zwiększenie stężenia jonów potasu, a obniżenie stężenia jonów sodu we krwi oraz pod wpływem bardzo dużego wydzielania hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez przysadkę. Nieco mniejszą rolę odgrywają prostaglandyny, estrogeny i pobudzenie receptorów β-adrenergicznych.

Rola utrzymania równowagi wewnętrznej organizmu (homeostaza) aldosteronu we wszystkich stanach prowadzących do jego wzmożonego wydzielania polega na przywracaniu do normy objętości płynów zewnątrzkomórkowych, szczególnie śródnaczyniowych oraz na wyrównaniu zaburzonego stosunku stężeń jonów sód/potas i równowagi elektrolitowej. Wydzielanie aldosteronu wykazuje rytm dobowy ze szczytem we wczesnych godzinach rannych. Rytm ten wiąże się ze zmianą pozycji ciała oraz wahaniami aktywności układu renina-angiotensyna.

Działanie aldosteronu


Aldosteron powoduje głównie zwiększenie wchłaniania zwrotnego jonów sodu i wydzielania jonów potasu przez komórki kanalików nerkowych, zwiększenie wchłaniania jonów sodu przez komórki gruczołów potowych, ślinowych i nabłonka jelitowego, zwiększenie objętości płynu zewnątrzkomórkowego, co przyczynia się do zwiększenia objętości wyrzutowej serca i wzrostu ciśnienia tętniczego. Receptory dla aldosteronu są zlokalizowane w nerkach, śliniankach, w jelicie i gruczołach potowych.

Milena Szewruk

Literatura:
1) W. Traczyk, A. Trzebski: "Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej".