Akromegalia

Akromegalia jest stanem, w którym dochodzi do nadmiaru hormonu wzrostu (somatostatyny). Najczęściej do wzrostu poziomu somatostatyny przyczyniają się gruczolaki przysadki wydzielające ten hormon. Bardzo rzadko źródłem hormonu wzrostu może być także rakowiak oskrzela lub przewodu pokarmowego oraz wyspiak trzustki. Występowanie akromegalii jest dwa razy częstsze u kobiet.

Objawy akromegalii


Objawy towarzyszące nadmiernemu wytwarzaniu hormonu wzrostu są zależne od wieku. U dzieci i młodzieży przed zakończeniem wzrastania dominującym objawem jest bardzo wysoki wzrost, dlatego w tym okresie skutki nadmiernego wytwarzania somatostatyny nazwano gigantyzmem. Jeżeli nieprawidłowości hormonalne pojawią się po zakończeniu procesu wydłużania kości, wówczas choroba nosi nazwę akromegalii.

Objawy akromegalii obejmują charakterystyczne pogrubienie rysów twarzy, powiększenie języka, rąk i stóp. Dochodzi również do zwiększenia masy ciała. Pacjenci uskarżają się na zlewne poty i częste bóle głowy. W przebiegu choroby może rozwinąć się nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, nadczynność tarczycy. Pojawiają się problemy z oddychaniem na skutek upośledzonej drożności dróg oddechowych. Serce ulega powiększeniu i staje się niewydolne. U kobiet dochodzi do zaburzeń miesiączkowania.

Diagnoza akromegalii


Rozpoznanie akromegalii opiera się na charakterystycznych objawach klinicznych oraz badaniach radiologicznych i hormonalnych. Istotną wartość diagnostyczną ma brak zahamowania wydzielania somatostatyny w teście polegającym na doustnym podaniu 100 gramów glukozy oraz podwyższone powyżej normy stężenie tzw. insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1). Badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa głowy uwidaczniają gruczolaka przysadki. W przebiegu akromegalii warto również wykonać badanie okulistyczne oraz wykluczyć niedoczynność przysadki i nadczynność tarczycy.

Leczenie akromegalii


Leczenie akromegalii polega na chirurgicznym usunięciu gruczolaka. Ponadto stosuje się farmakoterapię przy pomocy analogów somatostatyny o przedłużonym działaniu ( oktreotyd lub lanreotyd) i ewentualnie leków dopaminergicznych. W przypadku nieskutecznego leczenia operacyjnego i farmakologicznego można zastosować radioterapię.

Anna Adamska

Literatura:
1) A. Szczeklik: "Choroby wewnętrzne", Tom I.